tital_-_copy.jpg


Golden Temple Amritsar, India

Advertisement
ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ arrow ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ
ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ
Abshaar-955 PRINT ਈ ਮੇਲ
Thursday, 02 February 2012

 ਦੋਸਤੋ! ਇਸ ਵਾਰੀ ਵੀ ਅਸੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪਕਸ਼ੀ ਕਵੀ ਸਮੇਲਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ। ਆਖ਼ਰ ਅਸੀ ਪੰਛੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕਲਾਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਵੀ ਤਾਂ ਮਾਨਣਾ ਹੈ!
 ਚੱਲੋ ਇਸ ਵਾਰ ਅਸੀ ਚਰਚਾ ਅਧੀਨ ਕਵੀ ਸਮੇਲਨ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕਰ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ? ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 'ਬਲਿਹਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਵਸਿਆ' ਜਹੇ ਮਹਾਂ ਵਾਕ ਦੇ ਸੱਚ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਖ਼ੁਲ੍ਹੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹਰ ਪਲ-ਛਿਣ ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਹੁੰਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਚਲ-ਚਿੱਤਰ ਦਿਖਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਾਲ ਮੁਕਤ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮੇਲਨ ਦੀ ਡੀ ਵੀ ਡੀ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ। ਪਰ, ਉਸ ਸਰੋਤ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹੀ ਕਾਵਿ, ਛੰਦ, ਬਹਿਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਬਾਰੇ, ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਨਾ ਦੱਸਣ ਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹੈ 'ਇਕ ਡਰ'। ਡਰ ਇਹੀ ਕਿ ਅਜ ਕਲ ਕਈ ਪੱਤਰਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦਾ ਬਹਤਾ ਰੁਝਾਨ ਸਟਿੰਗ ਆਪਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੰਝ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਪੇਟੈਂਟ ਹੀ ਨਾ ਕਰਵਾ ਲਵੇ!
 ਹਾਂ, ਇਸ ਸਰੋਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਜ਼ਾਤੀ ਜਿਹਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕਾਵਿ ਜਗਿਆਸੂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਪਰ, ਵਣ-ਵਿਭਾਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਹੀ ਜੰਗਲ ਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਲੁਕ-ਛਿਪ ਕੇ ਇਹ ਮਨਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਉਹੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੌ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਚਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਮੋਹਕ ਬਾਣੀ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਮਲਕੀਅਤ ਬਣਾ ਚੁਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਲਕੀਅਤ ਨੂੰ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਰੱਬ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਾਸੇ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ...ਲੋੜੀਂਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ।
ਅਸਲ ਗੱਲ ਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਦੀ ਖ਼ਿਆਲ ਕੀਤਾ ਹੋਜੇਗਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਵਾਸ ਵੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸੁਰ-ਤਾਲ ਤੇ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਤੇ ਇਸ ਸੁਰ-ਤਾਲ-ਲੈਅ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘੰਟੀ ਦਾ ਅੰਜ਼ਾਮ ਖ਼ੁਸ਼ਗਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਾਵਿ ਜਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸੁਰ, ਤਾਲ ਤੇ ਲੈਅ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਲੜਖੜਾਹਟ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਚਨਾ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹੀ ਨੁਕਤਾ ਮਹੱਤਵ-ਪੂਰਨ ਹੈ।
ਹੱਥਲੇ ਅੰਕ ਲਈ ਇਥੇ ਹੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਆਮੀਨ!
ਲੱਖ ਕਰਨਾਲਵੀ
ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ, ਕਲਮ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ      
This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it
(905)497 2617
ਪੁਰਾਣਾ ਮਾਖਿਓਂ
ਰੁਬਾਈਂ64/ਸਰਮਦ
ਹੋਇਆ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਦਿਲ ਉਚਾਟ ਮੇਰਾ, ਜੁੜਿਆ ਸਾਂਈ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਈ।
ਏਸ ਬਾਗ ਦੇ ਖਿੜੇ ਹਰ ਫੁੱਲ ਅੰਦਰ, ਉਹੀ ਵਾਂਗ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋਈ ਦੇ ਹੱਸਦਾ ਈ।
ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਇਹਦਾ ਛਲਕਣਾ ਇਹੀ ਤਾਂ ਦੱਸਦਾ ਈ।
ਹੋਵੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੇ ਜੌਹਰ ਲੁਕਿਆ, ਓਹੀ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਉਠ ਕੇ ਨੱਸਦਾ ਈ।

ਗ਼ਜ਼ਲ/ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਰਦੇਸੀ
            ਛੱਡ ਜੱਗ ਦੇ ਸਭ ਜੰਜਾਲ ਬਾਬਾ।
ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਸੰਭਾਲ ਬਾਬਾ।
    
ਛਿਟ ਲੋਅ ਦੀ ਨਾ ਨਸੀਬ ਤਾਂ ਵੀ,  
ਦੀਵੇ ਲਹੂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਏਂ ਬਾਲ ਬਾਬਾ।

ਨਿੱਤ ਨਵੇਂ ਕਿਉਂ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਾਂਵਦੇ ਨੇ, 
ਚੰਨ ਜਿਹੇ ਇਹ  ਨੌ ਨਿਹਾਲ ਬਾਬਾ?

ਕਹਿ ਜਾਣਗੇ ਸਾਸਰੀਕਾਲ ਇਹ ਤਾਂ,
ਬਿਨਾਂ ਬੋਲਿਆਂ ਸਾਸਰੀਕਾਲ ਬਾਬਾ।

ਹੁਣ ਸੋਕੇ ਦੇ ਮਾਰੇ ਟੋਭਿਆਂ 'ਚੋਂ,
ਘੋਗੇ ਸਿੱਪੀਆਂ ਦੀ ਛੱਡ ਭਾਲ ਬਾਬਾ।

ਅਣਹੋਣੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਪਦੀ ਏ,
ਪੰਛੀ ਉੱਡਣਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਲ ਬਾਬਾ।

ਪੱਛਮੀ ਸੁਰਾਂ ਨੇ ਕੀ  ਰੀਸ ਕਰਨੀ?
ਪੈਂਦੀ ਢੋਲ ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਧਮਾਲ ਬਾਬਾ।

ਸਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇ,
ਜੋ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਲ ਬਾਬਾ।

ਪੂੰਜੀ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਹੱਕ ਹਲਾਲ ਦੀ ਏ,
ਸੂਦਖ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਲੁੱਟਿਆ ਮਾਲ ਬਾਬਾ।

ਸਾਡੇ ਰੰਗ ਨੇ ਸਦਾ ਬਦਰੰਗ ਕਰਦੇ,
ਰੰਗਪੁਰ ਦੇ ਰੰਗ ਗੁਲਾਲ ਬਾਬਾ।

ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਹੀਰ ਭਾਲਦੇ ਹਾਂ,
ਕਾਹਨੂੰ ਲੜਦੈਂ ਜੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਬਾ?

ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਵੀ 'ਪਰਦੇਸੀ',
ਵੇਖ ਮੌਲਾ ਦੇ ਅਜਬ ਕਮਾਲ ਬਾਬਾ।
*35-B/ 168, ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਨਗਰ
ਦਕੋਹਾ, ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ; ਭਾਰਤ।
(91)93576 41552
This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it

ਗ਼ਜ਼ਲ/ ਅਜੀਤ 'ਹਿਰਖੀ'
ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੜੀ ਲੜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਬਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਏਹੀ ਸੋਚ ਸਤਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.
ਕਾਹਤੋਂ ਨਈਂ ਉਸਦੀ ਤਲਖ਼ਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਦਿਲ ਕਰਦੈ ਹਰ ਗੱਲ ਆਖਾਂ ਸੱਚੋ ਸੱਚ,
ਬੋਲਣ ਲੱਗਿਆਂ ਤਿਲਕ ਸੱਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਿਜ਼ਰ ਤਿਰੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਮੇਰੀ, ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਹੱਡਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜ ਸਮਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਾਲ਼ੇ ਮੈਨੂੰ ਚਾਅ ਉਮੜ੍ਹਦੈ ਜੀਣੇ ਦਾ,
ਨਾਲ਼ੇ ਜਾਨ ਮਿਰੀ ਉਕਤਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਓਨੀ ਤੀਬਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇ ਸੋਚ ਮਿਰੀ,
ਮੈਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਆਰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਨਾ ਮੁਕਦਾ ਦਿਨ ਹਿਜਰ ਦੇ ਵਿਚ ਮੇਰਾ,
ਨਾ ਹੀ ਸੌਖੀ ਰਾਤ ਲੰਘਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਪੱਲਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਉਹ,
ਜਿਸਦਾ ਦੀਵਾ ਪੌਣ ਬੁਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਝੂਠੇ ਬੰਦੇ ਥੁੱਕਦੇ ਫ਼ਿਰਦੇ ਉੱਪਰ ਨੂੰ,
ਲੇਕਿਨ ਸੱਚ ਦੀ ਧੌਣ ਕਟਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਆਖਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਪਾ,
ਐਪਰ ਓਹੀ ਗੱਲ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

  ਚਾਹਵਾਂ ਯਾਦ 'ਚ ਰਾਤ ਗ਼ੁਜ਼ਾਰਾਂ, ਪਰ-
ਲੋਰੀ ਦੇ ਕੇ ਰਾਤ ਸੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਫ਼ੈਸ਼ਨ ਉਹਲੇ ਲੁਕਿਆ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਈਂ,
ਇੱਜ਼ਤ ਅਪਣੇ ਅੰਗ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਦੇ ਮਾਰੇ 'ਹਿਰਖੀ' ਕੀ ਕਰਦਾ?
ਗਰਦਨ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ਼ ਉਠਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it   (905) 664-7459

ਗੀਤਾਂ-ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ/ ਲੱਖ ਕਰਨਾਲਵੀ
(1)
ਦਰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਚੀਸ ਅੱਖੀਓਂ
ਨੀਰ ਬਣ ਵਗਦੀ ਰਹੀ।
ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿਣਗ ਇੱਕ
ਮੱਘਦੀ ਰਹੀ ਮੱਘਦੀ ਰਹੀ।

ਆਸ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ
ਦਰ-ਬ-ਦਰ ਫ਼ਿਰਦੇ ਰਹੇ।
ਹੋ ਸਕੀ ਨਾ ਆਸ ਪੂਰੀ
ਹੰਝੂ ਵੀ ਕਿਰਦੇ ਰਹੇ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਜਿੰਦ
ਕਿਉਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਰਹੀ?
ਦਰਦ ਦੀ...

ਫੁੱਲ ਜਹੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ
ਝੁਰੜੀਆਂ ਤਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ।
ਫ਼ੇਰ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਖ਼ੁਦੀ ਨੂੰ
ਕਾਸ਼ ਇਹ ਲੰਮਾਂ ਸਫ਼ਰ।
ਜਨਮ ਦੀ ਪੀੜਾ 'ਚੋਂ ਉਠੀ
ਹੂਕ ਇਕ ਬਲਦੀ ਰਹੀ।
ਦਰਦ ਦੀ...

ਮੁੜ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ
ਢਹਿੰਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦਾ ਹਾਲ।
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਲੱਖ' ਜੀ ਰਿਹਾ ਏਂ?
ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ ਇਕ ਸਵਾਲ।
ਮੌਤ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਆਈ
ਆ ਕੇ ਫ਼ਿਰ ਮੁੜਦੀ ਰਹੀ।
ਦਰਦ ਦੀ ਇਕ ਚੀਸ ਅੱਖੀਓਂ
ਨੀਰ ਬਣ ਵਗਦੀ ਰਹੀ।
ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਿਣਗ ਇਕ
ਮਘਦੀ ਰਹੀ ਮਘਦੀ ਰਹੀ।
(2)
ਸਾਹ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ ਉਮਰ ਢਲਦੀ ਰਹੀ।
ਚਿਣਗ ਪਰ ਇਕ ਸੀਨੇ 'ਚ ਬਲਦੀ ਰਹੀ।

ਜਨਮ ਕਈ ਸਨ ਮਿਲੇ ਉਮਰ ਇੱਕੋ ਸੀ ਪਰ,
ਮੌਤ ਸਿਰ ਤੇ ਖ਼ੜੀ ਆਈ ਟਲਦੀ ਰਹੀ।

ਆਪਣੇ ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣ ਨਾ ਸਕੇ ਕਿਉਂ ਅਸੀਂ,
ਕਾਤੀ ਸੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।

ਕਤਰਾ ਕਤਰਾ ਲਹੂ ਚੀਣਾ-ਚੀਣਾ ਹੈ ਦਿਲ,
ਇਕ ਹਯਾਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਢਲਦੀ ਰਹੀ।

ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੀਤ 'ਚ ਠਰਦੇ ਰਹੇ,
ਅੱਗ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਦੂਰ ਹੀ ਬਲਦੀ ਰਹੀ।

ਅੱਗ ਨੱਚੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਿਤਾ ਤੇ ਜਦੋਂ,
ਮੋਮ ਬਣ ਕੇ ਹਵਾ ਵੀ ਪਿਘਲਦੀ ਰਹੀ।

ਚਿੱਟੇ ਤਨ ਵਾਲੇ ਮਨ 'ਚੋਂ ਹਨੇਰੇ ਮਿਲੇ,
ਗਰਮ-ਜੋਸ਼ੀ 'ਚ ਜਿੰਦ ਮਚਲਦੀ ਰਹੀ।

ਕਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਬਲੇ ਬੁਝ ਗਏ,
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਦੀ ਪਰ ਉਛਲਦੀ ਰਹੀ।
(3)
ਯਾਦ ਆਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਚੂੜੀਆਂ ਦੀ ਵਾਜ਼ ਦੀ,
ਰੋਵੇਗਾ ਕੋਈ ਰਾਤ ਭਰ।
ਯਾਦ ਆਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਮੁਸਕਣੀ ਤੇ ਨਾਜ਼ ਦੀ,
ਰੋਵੇਗਾ ਕੋਈ ਰਾਤ ਭਰ।

ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤੈਂਦੜੇ ਨੱਕ ਦੀ ਤੀਲੀ ਜ਼ਾਲਮੇ,
ਧੁਖੇਗਾ ਵੱਤ ਉਹ ਧੂਣੀਆਂ।
ਪੀੜ ਵੱਸੇਗੀ ਉਹਦੇ ਦੀਦਿਓਂ ਬਣ ਸੌਣ ਨੀ,
ਭਰੇਗੀ ਚਾਟੀਆਂ ਊਣੀਆਂ।
ਬੁਝਾ ਤਾਂ ਦੇਂਦਾ ਜਿੰਦ ਦਾ ਦੀਵਾ...ਪਰਂ
ਫ਼ਿਕਰ ਸੀ ਤੇਰੇ ਤਾਜ ਦੀ!

ਮਜ਼ਹਬਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਪੂਰ ਕੇ ਵਫ਼ਾ ਦਾ ਹੰਸ ਪਾਲਿਆ,
ਇਹ ਕੀ ਕਾਰਾ ਕਰ ਗਿਆ?
ਸੂਲੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਆਪ ਕਿੱਧਰ ਉਡ ਗਿਆ,
ਕਿਉਂ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਕਰ ਗਿਆ?
ਡਗ-ਮਗਾਂਦੀ ਡੋਲਦੀ ਮੂਹੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਦੀ,
ਤੱਕੜੀ ਵਫ਼ਾ ਦੀ ਲਾਜ ਦੀ!

ਕੀਕਣ ਭੁਲਾਵੇ ਮਨ ਉਦ੍ਹਾ ਨਕਸ਼ ਤੇਰੀ ਪੈੜ ਦੇ,
ਜੁ ਗ਼ਮ ਦੀ ਯਾਰੀ ਦੇ ਗਏ।
ਵੀਹੀ 'ਚ ਜਿਹੜੀ ਮਿਟ ਗਈ ਆਖਰੀ ਹੀ ਪੈੜ ਸੀ,
ਖੇੜੇ ਕਿੱਧਰ ਲੈ ਗਏ?
ਜਾਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਦੱਸ ਤਾਂ ਦੇਂਦੀ!
ਤਕਦੀਰ ਤੱਤੇ 'ਲੱਖ' ਦੀ,
ਗਵਾਚੀ ਸੁਰ ਤੇ ਸਾਜ਼ ਦੀ!
(4)
ਸੇਕ ਵਿਹੂਣਾ ਗੀਤ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੋਏ ਅੰਗਿਆਰ।
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਗੁੱਝਿਆ
ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੋਏ ਸਿਆੜ।
ਤਰਕ ਵਿਹੂਣਾ ਗੀਤ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਹੋਏ ਤਾਂ ਹੋਏ ਸਚਿਆਰ।

ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੜਕਾ ਚੋਵੇ
ਮੁੜਕਾ ਵੀ ਪਰ ਕੌੜਾ ਹੋਵੇ।
ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਐਸਾ ਹੋਵੇ
ਛੈਲ-ਛਬੀਲਾ ਰੱਜ ਕੇ ਹੋਵੇ।
ਖ਼ੇਤਾਂ ਅੰਦਰ ਝੋਨਾ ਫੰਡਦੀ
ਜਿਉਂ ਅੰਗ ਖ਼ਿੱਚੇ ਮੁਟਿਆਰ।

ਤੋਰ ਤੁਰੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਰਗੀ
ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰੇ ਤਾਂ ਪੌਣਾਂ ਵਰਗੀ।
ਮੁਸਕਾਵੇ ਜਿਵੇਂ ਹੱਸੇ ਸਰਘੀ
ਸੀਤਲਤਾ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀ।
ਮਟਕੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਈਕਣ ਮਟਕੇ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਟ ਤੇ ਤੁਰੇ ਮੁਟਿਆਰ।

ਸੁਰ ਨਾ ਬਹੁਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋਵਣ
ਹੋਵਣ! ਰੱਜ-ਰੱਜ ਮਿੱਠੇ ਹੋਵਣ।
ਬੋਲ ਨਾ ਉਕਾ ਖ਼ਰਵੇ ਹੋਵਣ
ਕੱਤਕ ਦਾ ਸ਼ਹਿਦ ਹੀ ਹੋਵਣ।
ਤ੍ਰਿੰਝਣਾਂ ਅੰਦਰ ਚਰਖ਼ਾ ਕੱਤਦੀ
ਜਿਵੇਂ ਤੰਦ ਖਿੱਚੇ ਮੁਟਿਆਰ।

ਗਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਈਕਣ ਗਾਵੇ
ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਰਸ ਘੁਲਦਾ ਜਾਵੇ।
ਜ਼ਹਿਰੀ ਨਾਗਾਂ ਬੀਨ ਭੁਲਾਵੇ
ਸੁਰ ਅਪਣੀ ਤੇ ਨੱਚਣ ਲਾਵੇ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੂਹੋਂ ਸੱਦ ਪਈ ਆਵੇ
ਜਿਵੇਂ ਲੱਜ ਖਿੱਚੇ ਮੁਟਿਆਰ।
* This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it

 

 

 
ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ PRINT ਈ ਮੇਲ
Thursday, 26 January 2012

ਪਿਆਰਿਓ! ''ਦੀਨ-ਓ-ਈਮਾਨ ਕੇ ਵਾਲੀ ਤੁਝੇ ਮਾਲੂਮ ਹੈ ਕਯਾ/ਪੇਸ਼ਤਰ ਮੁੱਲ੍ਹਾ ਸੇ, ਦੇਤੇ ਹੈਂ ਅਜ਼ਾਨੇ ਪੰਛੀ" ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਪੇਂਡੂ ਰਹਿਤਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਥੇ ਅਕਸਰ ਹੀ ਚਰਚਾ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਾਲਾ ਤਿੱਤਰ ਨਿਰੰਤਰ ਹੀ 'ਸੁਬਹਾਨ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤ' ਅਲਾਪਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਾਖ਼ਤਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰਟ ਲਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ 'ਦਾਤਾ ਤੂ' 'ਦਾਤਾ ਤੂ'। ਕੀ ਪਤਾ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹਿਤ ਕੀ ਕੀ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੀਹੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਹਾਂ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਏ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਤਾਨਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤਮਈ ਬਣਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਹੀ ਕੋਇਲ ਦੀ ਕੂਕ ਦਾ ਜਾਦੂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਪੀਹੇ ਦੀ ਪੀ-ਪੀ, ਸੌਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਮੋਰਾਂ ਦਾ ਮਸਤੀ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ- ਨਾਲ ਆਨੰਦਮਈ ਝੁੱਮਰ ਵੇਖਣ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕਾ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਪੰਛੀ ਹਨ। ਸੰਗੀਤ ਵਿਚਲੇ ਛੰਦ-ਬਹਿਰ, ਧੁਨਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਵੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਜਾਚੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਸਤ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਵਜਾਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੱਕ ਦੇਣ ਦੇ ਮੂਡ ਵਿਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਨਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗ਼ਲਤ ਭਾਵਨਾ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇਹ ਸੁਭਾਅ ਮੱਕਾਰੀ ਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਫ਼ਰਾਮੋਸ਼ੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾੜ੍ਹਾ ਆਪਣੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਗਰੀਬ ਪਿਤਾ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਚਾਣ ਕਰਾਣੋ ਸ਼ਰਮਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਮਾਨਸ ਜਾਤ ਵੀ

 
ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ PRINT ਈ ਮੇਲ
Thursday, 19 January 2012

ਦੋਸਤੋ! ਐਤਕੀਂ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪਕਸ਼ੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੰਖੇਰੂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਵਡੇਰੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕੇ ਮਾਨਵ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਜਹੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰੇ ਮੰਨਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਡੇਰਾ ਕਿਹਾ। ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਕੜ 'ਚੋਂ ਛੁਡਵਾਣ ਲਈ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇਣਾ ਮਾਨਵ ਹਿਤ ਕਰਮ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਬੜੇ ਹੀ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਦਾਹ-ਸਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਡੇਰੇ ਹਿਤ ਸਾਰੇ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਏ ਸਨ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਜੱਗ-ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ। ਜਾਮਵੰਤ, ਕਾਕਭੂਸ਼ੁੰਡਿ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਮਾਨਵ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਬੱਚਾ-ਬੱਚਾ ਜਾਣੂ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਬਾਜ਼' ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਨਾਲ 'ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ' ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਦੇ ਰੰਗ, ਰੂਪ, ਆਕਾਰ ਤਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਦਿਸਦੇ ਹੀ ਹਨ। ਪਰ, ਉਹਨਾ ਦੀ ਧਵਨੀ, ਸੁਰ, ਤਾਲ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਨਮੋਲ ਹਨ। ਜੇ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਪੰਛੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤੇ ਦੂਰ ਦਰਾਜ਼ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ

 
ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ PRINT ਈ ਮੇਲ
Thursday, 12 January 2012

ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤੋ ਹਮਦਮ ਕਾਲੀਆ ਨਾਮ ਹੈ ਇੱਕ ਸੁਘੜ ਵਾਹਨ ਦਾ! ਉਸੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਬਦੌਲਤ ਹੀ ਅਸੀਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਕੁਝ ਰੌਚਕ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਂ। ਜਨਾਬ ਕਬੂਤਰ ਲਖਨਵੀ ਬਾਅਦ ਕਾਰੂਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਵਾਹਨ ਜਨਾਬ ਉਲੂ ਤਨਹਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਐਤਕੀਂ ਇਸੇ ਲੜੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦਾ ਹਾਂ।
 ਰਮਾਇਣ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਜਟਾਯੂ (ਗਿਰਜ) ਨੂੰ ਤਾਤ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅਕਾਲ-ਵਾਸ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਦਾ ਦਾਹ-ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਫ਼ਰਜ਼ ਵੀ ਨਿਭਾਇਆ।
 ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਵਡੱਪਣ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਮਿਸਾਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਾਬ ਗਰੁੜ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ (ਗਿਰਜ, ਜਟਾਯੂ) ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਵਾਹਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਟਾਯੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਭਰਪੂਰ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ 'ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ' ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਿੰਦੂ ਮਿੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਚੁਕੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ

 
ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ PRINT ਈ ਮੇਲ
Thursday, 05 January 2012

ਪਿਆਰੇ ਪਾਠਕੋ! ਜਨਾਬ ਕਾਲੀਆ 'ਹਮਦਮ' ਦੀ ਮਾਰਫ਼ਤ 'ਵਿਸ਼ਵ ਪਕਸ਼ੀ ਕਵੀ ਸਮੇਲਨ' ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੇਠਲੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਕਾਵਿਕ-ਪਲਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ! ਪੰਛੀ ਦੇ ਬੋਲ ਹਨ:
   ''ਅਬ ਦੁਆ ਦੇਤੇ ਹੁਏ ਥਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ੁਬਾਂ
   ਕੈਦ ਸੇ ਜੋ ਕਰ ਦੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਤੂਨੇ ਮੇਹਰਬਾਂ।"

 ਖੁਸ਼ੀ ਏ ਕੇ ਹੁਣ ਤੀਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਚਰਚਾ ਅਧੀਨ ਕਾਵਿ ਸੰਮੇਲਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ। ਉਮੇਦ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਅੰਕ ਤੀਕ ਉਡਾਰ-ਕਵੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਆਮਦ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਪਾ ਦੇਣਗੇ। ਇੰਝ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾ ਸਕਣਗੇ!
 ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ''ਪੰਚ-ਤੰਤਰ"! ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਨਾਬ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਤ ਹੈ। ਪੰਚ-ਤੰਤਰ ਦਾ ਕੈਨਵਸ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਮੁੱਦੇ ਇਨਸਾਨੀ ਰਾਬਤੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ, ਬਾ-ਕਲਮ 'ਹਮਦਮ' ਕਾਲੀਆ ''ਵਿਸ਼ਵ ਪਕਸ਼ੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨ, ਪੰਛੀ-ਵਾਹਨਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਾਇਰੀ, ਸੁਰ, ਲੈਅ ਤੇ ਤਾਲ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਹਿੱਤ ਇੱਕ ਨਿਗੂਣੀ ਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਹੀ ਹੈ।" 'ਹਮਦਮ' ਦੀ

 
ਸਾਹਿਤਕੀ ਆਬਸ਼ਾਰ PRINT ਈ ਮੇਲ
Thursday, 29 December 2011

ਦੋਸਤੋ! 2012 ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਆਬਸ਼ਾਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਇਨਸਾਨਾ 'ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਖ਼ਾਤਰ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰ ਦੈ ਦਸਤਕ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ!
ਜਨਾਬ ਹਮਦਮ ਬੀ ਡੀ ਕਾਲੀਆ ਜੀ ਦੇ 'ਵਿਸ਼ਵ ਪਕਸ਼ੀ ਕਵੀ ਸਮੇਲਨ' ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਚੰਦ ਅੱਖਰ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਹੈ। ਰਚਨਹਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੈ ਨਿਰਭਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਘੜਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਰਾਣੀ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲ-ਬੇਲੇ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਆਦਿ, ਰਚਨਹਾਰ ਦੇ ਅਸਾਸੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਮਾਨਤਾਂ ਦਾ ਆਪੋ-ਆਪਣਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ੈ ਜਾਂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਈਂਸ ਅਨੁਸਾਰ ਰੁੱਖ-ਬੂਟੇ, ਜੀਵ, ਪੰਛੀ ਆਦਿ ਮਨੁਖਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਪੰਛੀ ਸਾਡੇ ਵਡੇਰੇ ਬਜ਼ੁ:ਰਗ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਜਾਤੀਆਂ, ਰੰਗ-ਰੂਪ, ਅਦਾਵਾਂ, ਬੋਲੀਆਂ, ਸੁਰਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਆਦਿ ਜ਼ਿਕਰ ਯੋਗ ਤੇ ਜ਼ਿਕਰੇ ਖ਼ੈਰ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਸੌ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ 'ਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਡੀ ਵੀ ਡੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰ-ਮੁਗਧ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਛੀਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਢਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਨਸਲਾਂ ਤਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਏਦਾਂ ਹੀ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਲੋ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ!
  ਕੁਦਰਤ ਬੜੀ ਦਿਆਲੂ ਹੈ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਬੰਦਾ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ

 
ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ...
<< Start < Prev 1 2 3 4 5 Next > End >>

Results 1 - 56 of 231
 

Advertisement

AdvertisementAdvertisement
MEHRA MEDIA :: Patiala Web Designer-Web Designers Patiala
© ਸਭ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ ੨੦੦੮  Punjabi News paper : Ajit weekly Programming and Design :: Mehra Media