ਸੋਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਯ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਗੁਆਈਆਂ। ਅੱਜ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਲੁਭਾਉਣਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸੋਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ ਲੋਕ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਮਾਲੀ ਦੇ ਕੋਲਾ ਪਿੰਡ ਕੋਲ, ਜਿੱਥੇ 2008 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਇਹ ਖਾਣ ਕੋਲਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਸੋਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਵਿਚ ਲੋਕ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕੁਝ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਮਾਲੀ ਦੇ ਕੋਲਾ ਪਿੰਡ ਕੋਲ, ਜਿੱਥੇ 2008 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਖਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਦੀਇਹ ਖਾਨ ਕੋਲਾ

ਮਿੱਕੀ ਮਾਊਸ ਕਾਰਟੂਨਸ ਦੇ ਇਤਿਹਸ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸ ਨਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਫ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇ ਕਾਫੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਫਿਲਮਾਂ, ਟੀ. ਵੀ. ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਪਾਰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਟੂਨ ਕਿਰਦਾਰ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਟੂਨ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਕੌਣ ਹੈ?
ਮਿੱਕੀ ਮਾਊਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਾਲਟਰ ਐਲੀਵਾਸ ਡਿਜ਼ਨੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਉਪਜ ਸੀ। ਉਹ ਕਾਰਟੂਨ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਸਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਹਿਕ ਸਫਲ ਐਨੀਮੇਟਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿੱਕੀ ਮਾਊਸ ਨੂੰ ਸੰਨ

ਇਹ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਾਨ ਭਾਵੇਂ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ  ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ (ਆਈ. ਏ. ਆਰ. ਸੀ.) ਜੋ ਕਿ ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਹੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ, ਵਲੋਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਸੀਨੋਜੈਟਿਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
 ਆਈ. ਏ. ਆਰ. ਸੀ. ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵੀ ਕਾਫੀ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਰਹਿਤ ਪਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਤਾਇਵਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਪਾਨ ਵਿਚ ਤੰਬਾਕੂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਰਹਿਤ ਪਾਨ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਨਾਲ ਕਾਰਸੀਨੋਜੈਨਿਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 1985 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਸਰਚ ਤੋਂ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਕਿ

ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੂਰਿਸਟ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਲ ਖਾਣਾ ਉਹ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਖਾਧੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮੈਕਸੀਕਨ ਖਾਣਾ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਬਹੁਤੀ ਸਥਾਨਕ ਖੁਸ਼ਬੂ ਆ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਮੈਕਸੀਕਨ ਖਾਣੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ- ਟੈਕਸ-ਮੈਕਸ। ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਲ ਫਲੇਵਰ ਅਤੇ ਲੋਕਲ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਲ ਖਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਵੀ ਚੱਖਦੇ ਹੋ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁਏਬਲਾ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਖਾਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੋਲ ਸਾਸ ਪਰੋਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਰਬਸ, ਸਪਾਈਸਿਸ ਅਤੇ

ਡਾ. ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ

ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਬੰਦੀ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਬੰਦੀ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਕਦਾਈ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਫਲਾਂ ਥਾਂ ਤੋਂ ਐਨੇ ਬੰਦੀ ਕਾਮੇ (ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰ) ਰਿਹਾਅ ਕਰਵਾਏ ਗਏ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਐਨੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਐਨੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬੰਦੀ ਵਪਾਰ ਇੰਨੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉਪਰ ਹੈ। ਬੰਦੀ ਵਪਾਰ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾਤਾ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਅਗਸਤ 1492 ਵਿਚ ਅੱਜ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਚਾਲੀ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਜਹਾਜ਼ ਠੇਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਯਹੂਦੀ ਪਰ ਉਪਰੋਂ ਈਸਾਈ ਲੋਕ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਹਿਕਮਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਬੇਮਾਲ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਰੀ ਸਫਰ ਵੇਲੇ ਬੇਮਾਲ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗ ਕੇ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ 500 ਦੇਸੀ ਅਮਰੀਕਨ

ਪੰਜਾਬ ਮੁਲਕ ਦੇ ਅਤਿ ਵਿਕਸਿਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲ, ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲਜ਼ ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਬਣੇ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸ ਭਾਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਿਖਰੀ ਹੋਈ ਨੁਹਾਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਗੰਡਾਸੇ, ਟਕੂਏ, ਬਰਛੇ, ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਜਿਹੇ ਰਵਾਇਤੀ ਹਥਿਆਰ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜ ਅੰਗ ਬਣ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਪਹਿਨਣ-ਖਰਚਣ ਅਤੇ ਨੱਚਣ-ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਫਖਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ਾਇਦ ਬਹੁਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਇਹਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਅ ਹੋਣ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੇ

ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਭਿਅਕ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਤੰਤਰ ਵਿਚ ਪੱਛੜੇ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਸਬਸਿਡੀਆਂ, ਮਾਲੀ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਛੋਟਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਹਰ ਵਰਗ ਦੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਜਿਸਮਾਨੀ, ਦਿਮਾਗੀ, ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਵਰਗ ਪੱਛੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਰਵਨ ਟੌਫਲਰ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਤਕਨੀਕੀ ਉਨਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਲਾਹਾ ਲੈਣ ਦੇ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਟੈਕਸਾਸ ਸਟੇਟ ਦੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਪਲੈਨੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ। ਅਸੀਂ ਰਾਤੀ ਟੈਕਸਾਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਔਸਟਨ ਦੇ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ ਵਿਚੋਂ ਲੇਟ ਘਰ ਆਏ ਸੀ। ਪਲੈਨੋ ਬੇਹੱਦ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਉਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਕਾਰਡ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਅਮਰੀਕਨ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਟੋਨੀ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ 'ਤੇ ਮੇਰੀ ਟਿਕਟ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਟੋਨੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਡਾਲਰ ਸਸਤੀ ਟਿਕਟ ਲੱਭ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਹ ਡਾਲਰ ਦੀ ਬੱਚਤ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਸੌ ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਪਈ।

ਲਾਰਡ ਡੈਨਿਸ ਹੇਲੀ ਨੇ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਲਈਕਾਫੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਜਿੱਨਾਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਲਚਲ ਮਚੀ ਹੋਈ ਹੈ।
 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਚੌਥਾਈ (ਹੇਲੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਤਰੀਕ ਚੇਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਵਿਚ ਹੋਈਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਾਊਥ ਲੀਡਸ ਦੇ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਂ ਸੀ. ਐਮ. ਏ. ਜਿੱਨਾਹ ਦਾ। ਹੇਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਜੇ ਜਿੱਨਾਹ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਟਿਕਟ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਉਹ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾ ਹੁੰਦਾ? ''
 ਹੇਲੀ ਦੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਫਿਰ ਇਸ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ

ਭਾਲ

ਕਈ ਅਮੀਰ ਅਰਬੀ ਸ਼ੇਖ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ 'ਚ ਇਧਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਕਮ ਬਦਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਰੀਬੀ ਮਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਧ-ਫੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਮਾਜ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੂਕ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣੇ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਕਈ ਸ਼ੇਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕਈ ਸ਼ੇਖ ਬਚ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਬਦਕਿਸਮਤ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਰੇਕ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਨਾਲ ਭੁੱਲ-ਭੁਲਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਗੁਲਾਮਾਂ ਜਿਹੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
 ਸਮਾਜ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਕਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਭਾਵੇਂ ਤਾਰਫਾ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਜੇਹਾਦ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬਾਰੇ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ੈਖਰ ਫੋਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਢੇਰ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਕੈਸਿਟ ਮਿਲ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਟੇਪ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ੇਖ ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਅਬਦੁੱਲਾ (ਜਿਹੜਾ ਹੁਣ 90 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ) ਨੂੰ ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗਦਿਆਂ ਭੇਜੀ ਸੀ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੰਗੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਰਾਤ ਵਰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਾਈਆਂ ਕਰਨ ਗਏ ਪੰਜਾਬੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਫਰੰਗੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਉਜ਼ਰਤ ਮਿਲਦੀ। ਰੰਗ ਨਸਲ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਨੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨਿਆਂ। ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿਚਲਾ ਫਰਕ ਵੀ ਬੇਗਾਨੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹੀ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਵੈ-ਮਾਣ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਢਲੇ

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਕੜੇ ਮੁਲਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਡਗਮਗਾਉਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਆਲਮੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਅਮੀਰ, ਵਿਕਾਸਮਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਛੂਹਣ ਦੀ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਹਿਲਜੁਲ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਉਨਤੀ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮੱਧਮ ਗਤੀ 'ਤੇ ਆਈ ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵੀ ਮੂਧੇ ਮੂੰਹ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਜੰਦਰੇ ਵੱਜ ਗਏ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਮੰਦਹਾਲੀ ਆ ਗਈ। ਜਦ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਮੰਦਹਾਲੀ ਦਾ ਸਾਇਆ ਪੱਸਰਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਸਮੇਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਦਾਚਾਰਕ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੁਲੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੂੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰਿਆ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸੰਗਿਆ ਦੇਣੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਤੇ ਘਿਨਾਉਣਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹੇ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
'ਵਿਆਹ' ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ। ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਸਰੀਰਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬੱਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਰਿਜ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਇਸਤਰੀ-ਮਰਦ ਦਾ