''ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕਲੈਡੰਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ, ਵਿਸਾਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਿੱਥਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਮੱਤ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।'' ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕਲੈਡੰਰ ਬਾਰੇ ਤਰਕ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
 ''ਕਦੇ ਵਿਸਾਖੀ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਦੇ 14 ਦੀ, ਇਹ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ?'' ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
''ਹਾਂ ਇਹ ਤਿੱਥੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਸਾਜਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਹੋਰ ਸੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ,'' ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਪੂਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਗੱਲ ਸਮਝਾਉਣ ਸਮਝਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਧਰ ਯਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੜੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਿਲਚਸਪ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਮੈਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣੀ ਪਈ।
 ''ਸ਼ੁਕਰ ਐ ਪਤੰਦਰਾ, ਤੂੰ ਉਠਿਆ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੁੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣ ਪਾ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੈਂ'' ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਯਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਹੋਈ ਪੁਰੇਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਮਿਲਣੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕਲੈਡੰਰ ਬਾਰੇ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਂਝ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪੈਲੇਸ ਵਿਚ

ਉਸਨੇ ਮੰਗਣੀ ਵੇਲ਼ੇ ਕੋਈ ਉਜਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਮੰਗਣੀ ਤੋਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਿਆ ਡਰ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਖਿਝਿਆ-ਖਿਝਿਆ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ। ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨਾਲ਼ ਬਿਨਾ ਵਜ੍ਹਾ ਲੜਦਾ-ਝਗੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਜਾਕ ਨਾਲ਼ ਕਿਹਾ, ''ਵਿਆਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਕਿੱਲੋ-ਖੂਨ ਊਈਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਰੌਣਕਾਂ ਕਿਉਂ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਐਵੇਂ ਕਿਤੇ ਵਿਚੋਲੇ ਨੂੰ ਉਲਾਂਭਾ ਨਾ ਦੁਆਈਂ ਜੇ ਕੋਈ ਘਾਟ-ਘੂਟ ਹੈਗੀ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦੇ।"
ਦਰਅਸਲ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਭਾਂਪ ਗਿਆ ਸਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਅੰਦਰ ਦੀ ਵਿਥਿਆ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਵੱਟ 'ਤੇ ਥੋੜੇ ਦਿਨਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਇਆ ਕਾਲਾਪਨ ਸਾਫ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮੈਂ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਈ। ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਬਥੇਰਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਪਰ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰਤਾ ਵੀ ਮਰਦਾਨਾ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦੀ। ਉਧਰੋਂ ਘਰਦਿਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਿਆਪਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਪੋਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ''ਜੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਗੱਲ ਸੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੰਗਣੀ ਕਿਉਂ ਕਰਵਾਈ?"
ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, ''ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਸਾਲ ਏਨੀ ਛੇਤੀ ਲੰਘ ਜਾਣਾ ਹੈ।"
ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ''ਡਰ ਨਾ ਆਪਾਂ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ