ਜੀਨੀ ਸੁਘੜ ਸੀ ਅਤੇ ਕਫ਼ਾਇਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਜਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਰੈਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਕਰਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਖਾਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨੋਟ ਕਰ ਲਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿਖ ਲਈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਸਨ। ਚੀਨੀ ਖਾਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ ਖੱਟੇ?ਮਿੱਠੇ ਕੇਕੜੇ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਦੋ ਸਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸੌ ਡਾਲਰ ਬਚਾ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਜੀਨੀ ਵੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਲਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਸਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਲੈ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾ?ਖ਼ੁਸ਼ਗਵਾਰ ਕੰਮ ਦਾ ਰੇਟ ਚੋਖਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੋ ਤਾਂ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਦੋ ਡਾਲਰ ਫ਼ੀ ਘੰਟਾ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਪਾਰ?ਘਰ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਦਾ ਚਾਰ ਡਾਲਰ ਫ਼ੀ ਘੰਟਾ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤੀਸ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਸੈਕਸ ਬਾਰੇ, ਆਰਟ ਬਾਰੇ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹੜੇ ਦਾ ਮਖ਼ੌਲ, ਠੱਠਾ ਤੇ ਸੂਝ ਹੁੰਦੀ। ਉਹ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਭੜਕ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਇੱਕ ਦਹਿਕਦੀ ਗੁਫਾ ਵਾਂਗ ਲਗਦਾ।ਉਹ ਬੋਲਿਆ, ''ਆਰਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਇੱਕ ਘੋਰ ਛੜਯੰਤਰ। ਆਰਟਿਸਟ ਨੂੰ ਤਾਂ ਊਦਬਲਾਉ ਵਾਂਗ ਚਲਾਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿ ਸਕੇ।''

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਅਸੀਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਗੇ ਜੋ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਸੀ। ਇਹ ਓਪਨ ਏਅਰ ਥੀਏਟਰ ਮੋਟੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ ૶ ਭੂਤੀਆ ਮਹਿਲ ਜੋ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਸੁੰਨਾ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਬਸ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਆਦਮੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਮੀ ਸਮਾਰੋਹ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂ ਜੁ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਵਡੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਆਦਮੀ ਜੁੜ ਬੈਠਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾਟਕ ਘੱਟ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿੰਗਜ਼ ਬੰਦ ਸਨ। ਅੰਦਰ ਚਿਮਗਾਦੜਾਂ ਤੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਬੂ ਸੀ, ਤੇ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਚੁੱਪ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਬੰਦ ਪੱਥਰੀਲੀ ਕੰਧ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੋਟੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਨਿੱਕਾ ਮਹਿਰਾਬੀ ਬੂਹਾ ਲਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਂਗ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਰੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲਗੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤੈ ਮੈਂ ਇੰਟਲੈਕਚੁਅਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਲਿਟਿਕਸ ਤੇ ਆਰਟ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ૶ ਲੰਮੇ ਲੰਮੇ ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਨਾਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਦੇ। ਮੈਂ ਇਥੇ ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ....ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੇਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਭਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਵੀ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਖਾਣੇ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ...ਸੰਗਤਰੇ ਦਾ ਰਸ, ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਨਰਮ ਖੁਰਾਕ। ਤੂੰ ਆਲੂ ਤੇ ਗੋਭੀ ਵਾਲੇ ਪਰਾਂਠੇ ਖਾ ਕੇ ਸਿਹਤ ਖਰਾਬ ਕਰ ਲਈ। ਘਿਉ ਤੇ ਮਿਰਚਾਂ ਤੇ ਦਾਲ ਤੇ ਆਲੂ। ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਭੋਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਗੈਰ ਕੀ ਕਰਾਂਗੀ?

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਨਵਾਂ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾਕਟਰ ਆਰ. ਸੀ. ਪਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਜੁਆਨੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਵਾਨ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਸਰਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਗੁਗਧਰ ਫੇਰਦਾ। ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਤਰਾਸ਼ੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਤੇ ਉੱਚਾ ਲੰਮਾ ਕੱਦ। ਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਫ਼ੌਜੀ ਬਲੋਚ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਹੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਡੀਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖਾਂ ਮੰਨ ਮੰਨ ਪਾਲਿਆ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਟੋਬ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਸਵਾ ਲੱਖ ਗੋਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਈਆਂ ਤੇ ਹਰ ਗੋਲੀ ਸੁਟਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਂ ਜਪਦੀ ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਜੀਨੀ ਸਵੇਰੇ ਮਿਊਜ਼ਕ ਦੇ ਰਿਆਜ਼ ਲਈ ਘਰੋਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜਦੀ। ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵਹਿਸ਼ੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਮੱਚਦਾ। ਕੋਠੀ ਦਾ ਫਾਟਕ ਜੀਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਜੁ ਕੋਈ ਕੁੱਤਾ ਜਾਂ ਮੰਗਤਾ ਅੰਦਰ ਨਾ ਵੜ ਆਵੇ। ਲੋਹੇ ਦਾ ਫਾਟਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਘਸਰਦੀ ਟਣਕਾਰ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੁੰਦਾ। ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਇਸ ਟਣਕਾਰ ਤੋਂ ਆਸ਼ਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਿੱਕੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਂ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਘਸਰਦੀ ਟਣਕਾਰ ਸੁਣੀ। ਮੈਂ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਇਹ ਜੀਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੰਸਰੀ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਈ ਸੀ।

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਮੈਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ। ਕਿਸੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾਂਦਾ। ਇਥੇ ਰਟੇ ਰਟਾਏ ਭਾਸ਼ਣ, ਚਿਥੇ ਚਗਲੇ ਫਿਕਰੇ ਤੇ ਬਾਸੀ ਖਿਆਲਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਵਕਤ ਕਾਹਵਾ ਪੀਣ, ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ। ਜਾਂ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਰੀਹਰਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਹਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਗਾਊਨ ਪਾ ਕੇ ਇੱਕ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨਾ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਂ ਵੀ ਕਾਲੇ ਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਕੇ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਰਿਆ ਤੇ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਕਨਵੋਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਬੇਜਾਨ ਰਸਮ ਤੱਕਣ।

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਮੇਰੇ ਇਰਦ ਗਿਰਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪੁੱਠੇ ਤੇ ਸੌੜੇ ਸਨ। ਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਸੀ ਗੱਲਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗੁੱਝੀ ਸੈਕਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਉਸਤਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਸਾਂ ਜੋ ਅੱਲ੍ਹੜ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਮਤਾ ਦੇ ਪਰਦੇ ਹੇਠ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਵਾਸਨਾ ਲਈ ਵਰਤਦੀਆਂ ਸਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਉਸਤਾਨੀ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਚਕਾਰਦੀ, ਦੁਲਾਰਦੀ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਦੁਲਾਰ ਗਰਮ ਚੁੰਮਣ ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਮ ਬਿਸਤਰੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸੀ, ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ, ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ, ਉਸਤਾਨੀ ਜਿੰਨੀ ਕਰੜੇ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਹੁੰਦੀ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਮਤਾ ਆਕ੍ਰਸ਼ਨ ਵਧੇਰੇ ਜਾਗਦਾ।

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਪਰੇਡ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਆਈ। ਟੈਗੋਰ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਹੋਏ। ਇਸ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਰਾਜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੈਸ਼ਨ ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਰੇਰਿਆ। ਰਾਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਮਾਡਲ ਲਗੀ। ਰਾਜੀ ਨੇ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਬੰਬਈ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਗੀ। ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਰਾਜੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਬੰਬਈ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਫੈਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸੇਠ ਦੀ ਦਾਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟੂਡਿਓ ਦੀ ਥਾਂ

ਮੈਂ ਘਰ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਬੈੱਡਰੂਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਜਨਬੀ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਜੀਨੀ ਬੋਲੀ, ''ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਮਿਸਟਰ ਐਕਸ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਪੋਜ਼ਰ..ਸੰਗੀਤਕਾਰ..ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਾਹਿਰ।'' ਇਹ ਅਜਨਬੀ ਮੁਸਕਰਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਸਾਬਣ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਚਿਕਨੀ ਤੇ ਤਿਲਕਵੀਂ। ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਕੇ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, ''ਮੈਂ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਵਧਾਉ।'' ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਚਿਪਚਿਪੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਅਜੀਬ ਚਿਕਨਾਹਟ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਾਂ। ਇਸ ਆਦਮੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਚਮਕ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੱਚ ਦੇ ਬੰਟੇ ਹੋਣ। ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਰਤੀਲੀ ਹਰਕਤ ਦੇ ਗਰਮੀ ਸੀ,  

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲ ਲਈ ਜਾਣ ਲਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜੀਨੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਤੇ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮਨਾਵਾਂਗੇ। ਜੀਨੀ ਨੇ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਣ ਲਗੀ ਕਿ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਮਰੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਮਨਾਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ''ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਆਦਮੀ ਦਾ ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।'' ''ਉਹ ਇਥੇ ਕਦੋਂ ਆਉਂਦੈ? ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਤੇਰੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਐਕਟਰ, ਐਕਟਰੈੱਸਾਂ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਰੋਕਿਆ? ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਕਦੈਂ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮਿਲਣ ਆਵੇ।'' ''ਪਰ ਉਹ ਆਦਮੀ ਇਥੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਕਮਜ਼૶ਕਮ ਜਦ ਤੀਕ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਗੱਲ ਸੀ।''

ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਰਾਜੀ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁੱਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਬੋਲੀ, ''ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਮੈਂ ਇੰਨੀ ਚਿਰਕੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਸਾਂ। ਕਿਥੇ ਗਈ ਸਾਂ ਮੈਂ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਘੜੀਸਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਟਕ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਠੁੱਡਾ ਮਾਰਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਇਤਨਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਪੇੜ ਕੱਢ ਮਾਰੀ। ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਆਏ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸਿਰ ਪਿੱਟਣ ਲਗੀ ਤੇ ਦੁਹੱਥੜ ਮਾਰ ਕੇ ਬੋਲੀ, ''ਨਿਕਲ ਜਾ ਮੇਰੇ ਘਰੋਂ ਰੰਡੀਏ!'' ਉਹ ਸਿਸਕੀਆਂ ਲੈਣ ਲਗੀ ਤਾਂ ਬੋਲੀ, ''ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਸ ਘਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਉਥੋਂ ਸੂਟਕੇਸ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਆਂ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਥੇ ਜਾਵਾਂ..ਭਲਾ ਦੱਸ ਜੇ ਮੈਂ ਸੂਟਕੇਸ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ?''

ਰਾਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ''ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸਾਹ ਘੁਟਦੈ। ਇਥੇ ਕੌਣ ਐ ਥੀਏਟਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ? ਕੌਣ ਐ ਜੋ ਐਕਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕੀਆਂ ਸਮਝਦੈ। ਮੈਂ ਇਥੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਆਂ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਕੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਰਾਮਾ ਰੈਪਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਾਂ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਪਾਰਟ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟ ਸਕਦੀ ਐ। ਕਾਸ਼..ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।'' ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ੁਆਬਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸਾਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਨੂੰ। ਇੱਕ ਐਕਟਰੈੱਸ ਦੀ ਖ਼ਵਾਹਿਸ਼ ਨੂੰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਰਾਮਾ ਰੈਪਟਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਯਕਦਮ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ''ਮੈਂ ਉਥੇ ਰਹਾਂਗੀ ਕਿਥੇ?'' ਮੈਂ ਆਖਿਆ,